Thông tin thổ nhĩ kỳ

Thổ Nhĩ Kỳ (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Türkiye Cumhuriyeti), tên thỏa thuận Cộng hoà Thổ Nhĩ Kỳ, là 1 trong những nước nằm trên cả lục địa Âu-Á phần lãnh thổ bao gồm tại bán hòn đảo Anatolia phía tây-nam châu Á, 1 phần nhỏ diện tích ở vùng Balkan phía Đông nam giới châu Âu.

Bạn đang xem: Thông tin thổ nhĩ kỳ

*

Thổ Nhĩ Kỳ có chung biên cương với: Bulgaria sinh hoạt phía tây bắc; Hy Lạp phía tây; Gruzia, Armenia và phần Nakhichevan của Azerbaijan ở phía đông bắc; Iran phía đông; Iraq cùng Syria phía đông nam. Ngoài ra, nước này còn có biên giới với đại dương Đen ở phía bắc; biển cả Aegae và biển khơi Marmara phía tây; Địa Trung Hải phía nam.

Cộng hoà Thổ Nhĩ Kỳ là 1 trong những nước cộng hoà dân chủ, theo hiến pháp phi tôn giáo. Hệ thống chính trị của họ đã được ra đời từ năm 1923. Thổ Nhĩ Kỳ là thành viên của kết hợp Quốc, NATO, OSCE, OECD, OIC, cộng đồng châu Âu và đang đàm phán đề gia nhập Liên minh châu Âu. Vì có vị trí kế hoạch ở giữa châu Âu cùng châu Á và giữa ba biển, Thổ Nhĩ Kỳ từng là bổ tư con đường giữa các trung trọng điểm kinh tế, với là khu vực phát sinh tương tự như nơi xảy ra các cuộc chiến giữa các nền sang trọng lớn.

Lịch sử

Vì có vị trí chiến lược ở điểm giao cắt giữa châu Á và châu Âu, Anatolia từng là loại nôi của tương đối nhiều nền hiện đại từ thời chi phí sử, phần đông khu định cư thời thứ đá new như Çatalhöyük (Pottery Neolithic), Çayönü (Pre-Pottery Neolithic A tính đến Pottery Neolithic), Nevali Cori (Pre-Pottery Neolithic B), Hacilar (Pottery Neolithic), Göbekli Tepe (Pre-Pottery Neolithic A) với Mersin.

Việc định cư sống Troia đã bắt đầu từ thời trang bị đá new và kéo dãn dài tới Thời thứ sắt. Vào những bạn dạng ghi chép kế hoạch sử, bạn Anatolia đang sử dụng những ngôn ngữ Ấn-Âu, Semitic với Kartvelian cũng giống như nhiều loại ngôn ngữ nhánh không được xác định đúng mực khác.

Trên thực tế, bởi sự lâu lăm của những ngôn ngữ Hittite với Luwian vào hệ Ấn-Âu, một trong những học giả đã nhận định rằng Anatolia hoàn toàn có thể là một trung tâm, tự đó những ngôn ngữ Ấn-Âu cách tân và phát triển rộng ra xung quanh. Các tác giả dị kì cho rằng tín đồ Etruscan làm việc Ý cổ có xuất phát từ Anatolia.

Và những dân tộc bản địa đã định cư hay đã chinh phục Anatolia gồm fan Phrygia, bạn Hittite, người Lydia, fan Lycia, fan Mushki, fan Kurds, fan Cimmeria, bạn Armenia, người bố Tư, fan Tabal, bạn Hy Lạp.

Người Turk đã đoạt được Anatolia làm việc thời công ty Seljuk vào Trận Manzikert với sự trỗi dậy của Đế chế Đại Seljuk trong cầm cố kỷ 11 dứt cùng với sự lớn mạnh của Đế chế Ottoman. Trong suốt 2 nỗ lực kỷ 16 và vậy kỷ 17, ngơi nghỉ đỉnh cao quyền lực của mình, Đế chế Ottoman chiếm cả Anatolia, Bắc Phi, Trung Đông, đông nam với Đông Âu thuộc Caucasus.

Sau những năm suy tàn, Đế chế Ottoman tham quyền năng chiến trước tiên với tư cách liên minh của Đức năm 1914, hoàn toàn bị đánh bại và bị chiếm đóng. Các cường quốc phương tây tìm biện pháp chia nhỏ đế chế này thông qua Hiệp ước về kiểu cách đối xử (xem Sự trỗi dậy của công ty nghĩa tổ quốc thời Đế chế Ottoman). Cùng với sự cung ứng của Đồng Minh, Hy Lạp chiếm phần İzmir theo khí cụ trong Hiệp ước.

Ngày 19 tháng 5 năm 1919 sự khiếu nại này đã tương tác sự hình thành một phong trào non sông dưới sự lãnh đạo của Mustafa Kemal Pasha, một chỉ huy quân sự, bạn đã trở nên lừng danh từ Chiến dịch Gallipoli. Kemal Pasha tìm giải pháp huỷ vứt các lao lý trong hiệp ước vì vua Mehmed VI đã ký tại Istanbul, hành động này đã kêu gọi được đều thành phần hưởng trọn ứng trong thôn hội Thổ Nhĩ Kỳ gia nhập vào cái sẽ trở thành chiến tranh giành hòa bình Thổ Nhĩ Kỳ (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Kurtuluş Savaşı).

Tới ngày 18 tháng 12 năm 1922 quân đội chiếm đóng yêu cầu rút lui và non sông được giải phóng. Ngày 1 tháng 11 năm 1922 Đại Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ chủ yếu thức kho bãi bỏ chức vụ vua Thổ, cùng cũng dứt luôn 631 năm thống trị Ottoman.

Năm 1923 Hiệp ước Lausanne công nhận hòa bình của nước cộng hoà Thổ Nhĩ Kỳ mới, Kemal được Quốc Hội trao tên tôn kính Atatürk (nghĩa “Cha của tín đồ Thổ”) với sẽ vươn lên là Tổng thống thứ nhất của nước cùng hoà. Atatürk tiến hành nhiều cuộc cải cách sâu rộng với mục tiêu hiện đại hoá tổ quốc và đào thải những tàn tích cũ từ vượt khứ Ottoman.

Thổ Nhĩ Kỳ tham quyền năng chiến máy hai với Đồng Minh ở tiến trình cuối của cuộc chiến và trở thành 1 thành viên Liên Hiệp Quốc. Những khó khăn mà Hy Lạp phải cạnh tranh trong việc dẹp im một cuộc nổi dậy cộng sản cùng yêu ước của Liên bang Xô viết về việc thành lập và hoạt động các địa thế căn cứ quân sự sinh hoạt Eo đại dương Thổ Nhĩ Kỳ khiến cho Hoa Kỳ bắt buộc tuyên tía Học thuyết Truman năm 1947.

Học thuyết này đưa ra các kim chỉ nam của Mỹ nhằm mục tiêu đảm bảo an ninh cho Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp cùng tiếp tiếp nối là viện trợ gớm tế cũng như quân sự ở tầm mức độ khủng của Hoa Kỳ mang lại hai nước.

Sau khi thâm nhập với những lực lượng lhq tại cuộc xung hốt nhiên Triều Tiên, năm Thổ Nhĩ Kỳ gia nhập tổ chức hiệp mong bắc Đại Tây Dương (NATO). Thổ Nhĩ Kỳ can thiệp và tiến công quân sự vào Síp mon 7 năm 1974 nhằm trả đũa một cuộc đảo do tại EOKA-B của Hy Lạp tiến hành. Nền độc lập trên thực tế của Bắc Síp không được bất kỳ một nước nào chính thức công dìm trừ chính Thổ Nhĩ Kỳ.

Giai đoạn những năm 1970 với 1980 được khắc ghi bởi sự không ổn định và biến đổi chính trị cấp tốc chóng, nhưng cũng có thể có những giai đoạn cách tân và phát triển kinh tế. Một loạt phần đa cú sốc tài chính dẫn tới một cuộc tuyển cử bắt đầu năm 2002, khiến Đảng Công lý và cải cách và phát triển bảo thủ vị cựu thị trưởng Istanbul, Recep Tayyip Erdoğan lãnh đạo lên nắm quyền lực.

Tháng 10 năm 2005, kết đoàn châu Âu bắt đầu các cuộc điều đình về bài toán gia nhập cùng với Ankara và vì vậy Thổ Nhĩ Kỳ hiện là một trong ứng cử viên kéo Liên minh châu Âu.

Chính trị

Chính trị Thổ Nhĩ Kỳ dựa trên hệ thống cộng hoà nghị viện đại diện dân chủ phi tôn giáo, theo đó Thủ tướng mạo Thổ Nhĩ Kỳ là lãnh đạo bao gồm phủ, và một khối hệ thống đa đảng. Quyền bính pháp thuộc về chủ yếu phủ. Quyền lập pháp trực thuộc cả chính phủ và Đại Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ. Tứ pháp tự do với hành pháp và lập pháp.

Quan hệ nước ngoài

Các quan hệ chính trị, kinh tế tài chính và quân sự chiến lược chính của Thổ Nhĩ Kỳ là với phương Tây và Hoa Kỳ. Thổ Nhĩ Kỳ hiện nay đang trong quy trình gia nhập liên hiệp Châu Âu, với họ đã ký kết thỏa thuận liên kết với 1 khối này từ năm 1964, cũng tương tự Liên minh Thuế quan từ năm 1996. Một trở ngại chủ yếu ngăn cản ước mơ gia nhập EU của mình là vụ việc Síp, 1 thành viên của EU mà lại Thổ Nhĩ Kỳ không công nhận, tuy nhiên họ lại ủng hộ “nước” cộng hòa bắc Síp Thổ Nhĩ Kỳ bên trên thực tế.

Ankara đã những lần bị ân hận thúc phải open các cảng của bản thân mình và thừa nhận Cộng hòa Síp nếu như không sẽ phải đối mặt với nhiều trở ngại trong đàm phán. Thổ Nhĩ Kỳ ủng hộ một thỏa thuận tự do năm 2004 do lhq bảo trợ dẫu vậy bị bạn Síp Hy Lạp bội phản đối, còn tín đồ Síp Thổ Nhĩ Kỳ ủng hộ, chính vì như vậy phần Síp Hy Lạp đã được trao tư bí quyết thành viên.

Chính quyền Síp Hy Lạp rình rập đe dọa dùng quyền phủ quyết của mình nếu Ankara không thỏa mãn nhu cầu các yêu cầu của EU, dù câu hỏi này vẫn bị xem như là một hành động khó có thể xảy ra và rất có thể dẫn tới việc Thổ Nhĩ Kỳ sáp nhập phần phía bắc hòn đảo Síp với đa số dân Thổ Nhĩ Kỳ.

Thổ Nhĩ Kỳ là 1 trong đồng minh gần gũi của Hoa Kỳ, ủng hộ nước này trong trận đánh chống khủng bố sau sự khiếu nại 11 mon 9. Mặc dù nhiên, cuộc chiến tranh Iraq đã gây ra nhiều phản ứng trẻ trung và tràn trề sức khỏe trong nước và chính vì thế nghị viện Thổ Nhĩ Kỳ đã nên bỏ phiếu ngăn chặn lại việc chất nhận được quân nhóm Mỹ tiến công Iraq trường đoản cú Thổ Nhĩ Kỳ. Vấn đề này đã dẫn tới một giai đoạn lãnh đạm trong dục tình hai nước, mà lại lại lập cập qua đi thuộc với đông đảo viện trợ con gián tiếp về nhân đạo quân sự và các biện pháp ngoại giao.

Thổ Nhĩ Kỳ đặc trưng lo ngại về sự nổi lên của một nhà nước của bạn Kurd sau khoản thời gian Mỹ tấn công Iraq. Thổ Nhĩ Kỳ đã triển khai một trận chiến chống lại cuộc nổi lên của PKK, một đội nhóm du kích tín đồ Kurd đòi ra đời một quốc gia chủ quyền của fan Kurd, trận đánh đã khiến cho khoảng 30.000 fan thiệt mạng.

Vì nạm Ankara đã gây áp lực với Mỹ kiểm soát ngặt nghèo các trại đào tạo và huấn luyện du kích sống phía bắc Iraq, cho dù Mỹ tỏ ra khá miễn chống vì ở đây vẫn lặng ổn hơn khu vực miền bắc Iraq. Vì vậy Thổ Nhĩ Kỳ đề nghị cân bằng các áp lực trong nước bằng phương pháp cam kết sát cánh với liên minh mạnh tuyệt nhất của mình.

Các quan hệ tình dục với nước Hy Lạp láng giềng vốn đã stress từ trong thừa khứ, và các lần đã giáp với tình trạng chiến tranh. Síp và hồ hết tuyên bố tự do đối cùng với vùng biển cả Êgê (Aegean) vẫn là điểm bất đồng ở trung tâm hai nước. Síp thường xuyên bị tạo thành Síp Hy Lạp phía nam cùng Síp Thổ Nhĩ Kỳ phía bắc, và các nỗ lực nhằm thống nhất quần đảo này dưới sự bảo trợ của lhq vẫn chưa đưa về thành công.

Vùng đại dương Êgê, bao gồm tầm đặc trưng chiến lược đối với tàu bè Thổ Nhĩ Kỳ, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tuyên bố ví dụ rằng họ sẽ không đồng ý 12 hải lý lãnh hải phủ bọc hòn đảo. Dù sao gần như tranh chấp lịch sử vẻ vang giữa hai địch thủ cũng đã bao gồm phần sút nhẹ, sau cuộc động đất có mức độ hủy hoại lớn năm 1999 tại Thổ Nhĩ Kỳ, cùng sự giúp đỡ gấp rút của Hy Lạp quan hệ nam nữ hai nước đã bước vào một trong những giai đoạn nóng dần lên, với vấn đề Hy Lạp ủng hộ tư cách ứng viên gia nhập EU của Thổ Nhĩ Kỳ.

Ngày 23 tháng 5, 2006, một máy bay chiến đấu Hy Lạp cùng một của Thổ Nhĩ Kỳ nhiều va chạm vào nhau trên khung trời phía phái nam vùng đại dương Êgê. Viên Phi công Hy Lạp thiệt mạng trong những lúc phi công Thổ Nhĩ Kỳ nhảy dù trên không an toàn. Cả nhì nước đã đồng ý rằng sự khiếu nại này sẽ không còn làm tác động tới quan hệ của họ.

Quân đội

Các lực lượng quân nhóm Thổ Nhĩ Kỳ (tiếng Thổ: Türk Silahlı Kuvvetleri xuất xắc TSK) tất cả Quân đội, hải quân (gồm ko quân thủy quân và cỗ binh Hải quân) với Không quân. Hiến binh cùng lực lượng phòng vệ bờ biển hoạt động trong khuôn khổ bộ nội vụ trong thời bình và nhờ vào vào Quân đội tương tự như Hải quân. Thời chiến cả hai đều phải sở hữu chức năng đảm bảo an toàn pháp cách thức và quân sự.

Các lực lượng quân đội, cùng với số binh lính lên tới mức 1.043.550<2> người, là lực lượng đông đồ vật hai trong NATO sau Hoa Kỳ. Hiện tại tại, 36.000<3> quân đồn trú tại Bắc Síp được Thổ Nhĩ Kỳ công nhận. Mọi nam giới là công dân Thổ phải phục vụ trong quân đội giữa những thời hạn không giống nhau từ 1 đến 15 tháng tùy thuộc vào trình độ giáo dục, địa điểm công việc. Quân đội Thổ Nhĩ Kỳ đang trở thành một member của NATO từ ngày 18 tháng 2, 1952.

Năm 1998, Thổ Nhĩ Kỳ đã thông tin một chương trình văn minh hóa quân tăng giá trị khoảng chừng $31 tỷ trong giai đoạn mười năm có xe tăng, máy bay trực thăng cùng vũ khí tấn công. Thổ Nhĩ Kỳ là bên đóng góp đứng hạng cha vào lịch trình Máy bay tấn công chung (JSF), khiến cho họ có cơ hội phát triển cùng có tác động tới việc chế tạo thế đời máy bay tiến công tiếp theo của Hoa Kỳ.

Theo truyền thống, những lực lượng vũ trang có vị thế quyền lực chính trị quan trọng, từ bỏ coi bản thân là người bảo đảm di sản của Atatürk. Chúng ta đã thực hiện ba cuộc thay máu chính quyền trong quy trình 1960 với 1980, vào khi cũng đều có tác động đặc biệt quan trọng tới vấn đề lật đổ chính phủ theo xu hướng Hồi giáo của Necmettin Erbakan năm 1997.

Thông qua Hội đồng an ninh quốc gia, quân team gây ảnh hưởng tới chế độ về các vấn đề nhưng họ xem như là mối rình rập đe dọa tới đất nước, gồm cả sự việc liên quan lại tới cuộc nổi lên của người Kurd, và chủ nghĩa Hồi giáo.

Trong những năm gần đây, những cuộc cải tân đã được tiến hành để bức tốc sự hiện diện dân sự trong NSC và bớt bớt tác động của giới quân sự chiến lược nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu chí Copenhagen của EU. Dù tác động trong lĩnh vực dân sự đã sút bớt, quân đội tiếp tục được non sông ủng hộ vai trò quan trọng đặc biệt của họ, liên tiếp được người dân coi là thể chế an toàn và tin cậy nhất.<4>

Tổng tứ lệnh quân team là Tổng tham mưu trưởng Hilmi Özkök.Địa lý

Lãnh thổ Thổ Nhĩ Kỳ trải nhiều năm từ 36° tới 42° Bắc và từ 26° cho tới 45° Đông sinh sống vùng Âu Á. Nước này gần gồm hình chữ nhất và rộng 1.660 kilômét (1.031 dặm). Diện tích s Thổ Nhĩ Kỳ ko tính những hồ là 814.578 kilômét vuôngs (314.510 dặm vuông), trong số ấy 790.200 kilômét vuông (305.098 sq dặm) làm việc bán hòn đảo Anatolia (cũng được điện thoại tư vấn là tiểu Á) sống Châu Á, với 3% tốt 24.378 kilômét vuông (9.412 sq dặm) nằm ở Châu Âu.

Nhiều bên địa lý coi Thổ Nhĩ Kỳ theo chính trị là thuộc Châu Âu, dù đáng ra đó là 1 nước liên châu lục giữa Châu Á và Châu Âu. Biên thuỳ trên bộ của Thổ Nhĩ Kỳ tổng số 2.573 kilômét (1.599 dặm), và mặt đường bờ đại dương (gồm cả những đảo) tổng số 8.333 kilômét (5.178 dặm).

Nói phổ biến Thổ Nhĩ Kỳ được chia thành bảy vùng: Marmara, Êgê, Địa Trung hải, Trung Anatolia, Đông Anatolia, Đông nam Anatolia cùng vùng biển khơi Đen. Vùng đất không bằng vận phía bắc Anatolia chạy dọc theo Biển Đen thành một dải dài và hẹp. Vùng này chiếm khoảng 1/6 tổng diện tích s đất tức tốc Thổ Nhĩ Kỳ. Theo xu hướng chung, vùng cao nguyên phía bên trong Anatolia dần có rất nhiều đồi núi hơn khi đi về phía đông.

Thổ Nhĩ Kỳ tạo nên thành một cây ước giữa Châu Âu cùng Châu Á, cùng với đường phân loại hai châu lục chạy từ biển cả đen (Karadeniz) từ hướng phía bắc xuống dọc từ eo biển lớn Bospho (Istanbul Boğazı) qua eo đại dương Marmara (Marmara Denizi) cùng Dardanelles (Çanakkale Boğazı) tới biển Êgê (Ege Denizi) và biển khơi Địa Trung Hải (Akdeniz) về hướng nam.

Bán hòn đảo Anatolia tốt Anatolia (Anadolu) gồm một cao nguyên bao gồm độ to lớn với đầy đủ đồng bởi hẹp ven biển, nằm trong lòng Köroğlu với dãy núi Đông biển khơi Đen ở hướng phía bắc và hàng Taurus (Toros Dağları) ở phía nam. Phía đông có tương đối nhiều núi non hơn, là chỗ khởi nguồn của tương đối nhiều con sông như Euphrates (Fırat), Tigris (Dicle) và Araks (Aras), tương tự như Hồ Van (Van Gölü) cùng Núi Ararat (Ağrı Dağı), điểm cao nhất Thổ Nhĩ Kỳ cao 5.137 mét (16.853 ft).

Xem thêm: Apple Ipad Mini 3 Chính Hãng, Giá Ipad Mini 3 Cũ, Còn Mới 99% Chính Hãng Giá Rẻ

Thổ Nhĩ Kỳ cũng chính là nơi cần chịu các trận cồn đất mạnh. Bospho và Dardanelles đứng trên phố nứt gãy chạy xuyên Thổ Nhĩ Kỳ, dẫn tới việc thành tạo biển khơi Đen.

Có một đường động khu đất chạy ngang phía bắc tổ quốc từ phía tây sang trọng phía đông. Trong rứa kỷ trước, đã có khá nhiều trận hễ đất xảy ra dọc đường đứt gãy này, tầm khuôn khổ và vị trí của không ít trận động đất rất có thể được quan gần kề tại hình hình ảnh về các đường nứt gãy cùng Động đất. Hình hình ảnh này cũng gồm một bạn dạng đồ tỷ lệ bé dại thể hiện các đường nứt gãy không giống ở Thổ Nhĩ Kỳ.

Khí hậu thổ Nhĩ Kỳ là nhiệt độ ôn hoà Địa Trung Hải, với mùa hè nóng và khô, mùa đông lạnh ẩm cùng dịu, dù các điều khiếu nại thời tiết hoàn toàn có thể khắc nghiệt hơn ở hầu như vùng thô cằn bên trong.

Khu vực hành chính

Thổ Nhĩ Kỳ được chia thành 81 thức giấc (iller trong tiếng Thổ; số không nhiều il). Mỗi tỉnh lại được tạo thành tỉnh bé dại (ilçeler; số ít ilçe). Tỉnh thường xuyên được đặt thuộc tên với tp thủ phủ, cũng khá được gọi là những trung trung ương tỉnh nhỏ; ngoại trừ Hatay (thủ phủ: Antakya), Kocaeli (thủ phủ: İzmit) và Sakarya (thủ phủ: Adapazarı). Những tỉnh béo gồm: İstanbul 11 triệu, Ankara 4 triệu, İzmir 3.5 triệu, Bursa 2.1 triệu, tỉnh Konya 2.2 triệu, tỉnh Adana 1.8 triệu.

Các thành phố

Thành phố thủ đô Thổ Nhĩ Kỳ là Ankara, nhưng thủ đô hà nội lịch sử là İstanbul vẫn là một trong trung trung khu văn hoá, kinh tế và tài chính quan trọng đặc biệt của đất nước. Những thành phố đặc biệt quan trọng khác tất cả İzmir, Bursa, Adana, Trabzon, Malatya, Gaziantep, Erzurum, Kayseri, İzmit (Kocaeli), Konya, Mersin, Eskişehir, Diyarbakır, Antalya với Samsun. Ước tính 68% số lượng dân sinh Thổ Nhĩ Kỳ sống tại những vùng thành thị.

Kinh tế

Kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ là việc hòa trộn phức tạp giữa thương mại dịch vụ và công nghiệp văn minh cùng với lĩnh vực nông nghiệp truyền thống lịch sử trong năm 2005 vẫn sở hữu tới 30% lực lượng lao động. Thổ Nhĩ Kỳ có khoanh vùng kinh tế tư nhân to gan và cách tân và phát triển nhanh, nhưng lại nhà nước vẫn đóng vai trò quan trọng đặc biệt trong công nghiệp căn bản, ngân hàng, vận tải, cùng viễn thông.

Thổ Nhĩ Kỳ đã triển khai nhiều cải cách trong những năm 1980 nhằm mục tiêu mục đích đổi mới nền kinh tế tài chính từ một khối hệ thống trì trệ, cô lập thành một nền kinh tế với nghành tư nhân chiếm phần trăm lớn hơn và dựa vào thị trường.

Những cải cách đã đưa về phát triển kinh tế cao, mà lại sự phát triển này đã bị ngắt quãng vị một cuộc khủng hoảng rủi ro đột ngột và các khủng hoảng tài chính năm 1994, 1999, và 2001. Câu hỏi Thổ Nhĩ Kỳ không thành công trong cố gắng nỗ lực theo xua cách cải tân kinh tế cùng với những số tiền nợ lớn ngày càng tăng của nghành nghề dịch vụ công cộng khiến cho lạm phân phát tăng cao, làm cho tăng tính không ổn định của kinh tế vĩ mô và một nghành nghề ngân sản phẩm yếu kém.

GDP trên đầu bạn từng đạt mức rất cao 210% sinh hoạt thập niên bảy mươi. Tuy vậy không bền bỉ và đã giảm mạnh xuống còn 70% trong những năm tám mươi và ở tại mức đáng bế tắc 11% trong thời điểm chín mươi.

Chính bao phủ Ecevit, lên cầm cố quyền từ năm 1999 tới 2002, sẽ tái khởi động các cải cách cấu tạo cùng cơ hội với những chương trình kinh tế tài chính đang tiến hành theo thoả thuận ký kết kết cùng với Quỹ chi phí tệ thế giới (IMF), bao gồm cả vấn đề thông qua cách tân an sinh làng mạc hội, cải cách tài chính công cộng, bank nhà nước, nghành nghề dịch vụ ngân hàng, tăng tính rành mạch của nghành công cùng và cũng đưa ra những luật lệ liên quan nhằm mục đích tự do hoá lĩnh vực thông tin và năng lượng. Theo công tác của ÌM, cơ quan chính phủ cũng tìm giải pháp sử dụng cơ chế tỷ giá hối hận đoái nhằm kiềm chế lấn phát.

Trong thập kỷ 1990, kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ trải sang 1 giai đoạn thay đổi chính phủ thường xuyên với các cơ chế điều hành kinh tế tài chính kém cỏi, dẫn tới một chu trình phát triển-khủng hoảng lên tới đỉnh điểm ở cuộc khủng khoảng ngân hàng, kinh tế tồi tệ năm 2001 cùng một sự bớt phát khiếp tế khỏe mạnh (GNP bớt 9.5% năm 2001) cùng thất nghiệp gia tăng.

Chính phủ bắt buộc thả nổi đồng lira và chuyển ra đông đảo chương trình cải cách tham vọng hơn, gồm một chính sách thuế vô cùng chặt chẽ, thúc đẩy cải cách cơ cấu, với vay mượn IMF ở tại mức cao chưa từng thấy.

Các khoản vay mập của IMF — với mục tiêu giúp thực hiện các cách tân kinh tế đầy tham vọng — đã chất nhận được Thổ Nhĩ Kỳ ổn định định xác suất lãi suất và tiền tệ ở mức yêu mong khi vay nợ. Năm 2002 và 2003, các cải cách ban đầu mang lại kết quả. Chỉ trừ một giai đoạn không ổn định trước lúc xảy ra cuộc chiến Iraq, mức lạm phát và xác suất lãi suất đã sút rất nhiều, đồng xu tiền ổn định, với lòng tin ban đầu quay trở lại.

Kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ đạt tới mức tăng trưởng bình quân 7.5% thường niên từ 2002 tới 2005 – giữa những tỷ lệ tăng trưởng cao nhất thế giới, hoàn toàn có thể sánh với trung hoa và Ấn Độ. Lạm phát và phần trăm lãi suất giảm, đồng tiền ổn định, nợ chính phủ nước nhà giảm ở tầm mức có thể chấp nhận được, tín nhiệm của giới sale và khách hàng đã cù trở lại.

Cùng cơ hội đó, sự bùng nổ kinh tế tài chính và loại chảy đầu tư chi tiêu lớn đã góp phần làm tăng rạm hụt tài khoản vãng lai. Dù sự dễ bị tổn yêu mến của tài chính Thổ Nhĩ Kỳ đã giảm bớt, nó vẫn phải đương đầu với những vấn đề nếu xẩy ra một sự biến đổi bất thường trong quan điểm của nhà chi tiêu dẫn đến sự sụt giảm khủng về tỷ giá ăn năn đoái. Thường xuyên thực hiện tại cải cách, gồm cả việc thắt chặt chế độ thuế, là việc làm chủ chốt nhằm bảo trì tăng trưởng cùng ổn định.

Ngày 1 tháng 1 năm 2005 đồng Lira của Thổ Nhĩ Kỳ bị sửa chữa bằng đồng Lira bắt đầu Thổ Nhĩ Kỳ, cùng với tỷ giá dàn xếp 1 lira mới bằng một triệu lira cũ. Điều này vật chứng cho sự ổn định giành được của đồng tiền trong số những năm vừa mới đây và giúp tác động trao đổi, chi tiêu và yêu mến mại.

Thổ Nhĩ Kỳ tham gia một số trong những hiệp ước chi tiêu và thuế nhiều bên có với Hoa Kỳ, đảm bảo an toàn tự do dịch chuyển vốn bởi ngoại tệ bạo gan và tinh giảm đánh thuế hai lần. Sau nhiều năm tất cả mức chi tiêu trực tiếp quốc tế (FDI) tại mức thấp, năm 2005 Thổ Nhĩ Kỳ vẫn thu hút được $9.6 tỷ FDI và hiện đang được dự báo duyên dáng được mức chi tiêu tương đương trong năm 2006.

Những chính sách tư nhân hoá lớn, sự ổn định định quan trọng cho quá trình đàm phán kéo EU của Thổ Nhĩ Kỳ, tăng trưởng nhanh và ổn định, đổi khác cơ câu ngân hàng, chào bán lẻ, viễn thông, tất cả đang đóng góp phần vào sự tăng trưởng đầu tư chi tiêu nước ngoài.

Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tìm cách cải thiện môi trường chi tiêu thông qua việc hợp lí hoá hành chính, dứt cản trở đầu tư, bức tốc pháp vẻ ngoài về mua trí tuệ. Tuy nhiên, một vài tranh cãi tương quan tới đầu tư chi tiêu nước không tính ở Thổ Nhĩ Kỳ cùng một số cơ chế như thuế cao đánh vào các thành phầm từ cola và các khe hở vẫn tồn tại trong việc bảo hộ sở hữu trí tuệ, đang cản trở đầu tư.

Uỷ ban tứ nhân hoá Thổ Nhĩ Kỳ đang tiến hành tư nhân hoá một loạt doanh nghiệp nhà nước, tất cả cả doanh nghiệp rượu cùng thuốc lá và doanh nghiệp lọc dầu. Năm 2004, Uỷ ban tứ nhân hoá đã bốn nhân hồng quân ty điện thoại cảm ứng và một số ngân hàng thuộc về nhà nước. Chính phủ nước nhà cũng cam đoan với tổ chức triển khai thương mại trái đất về việc tự do thoải mái hoá nghành viễn thông từ đầu năm 2004.

Xã hội

Nhân khẩu học

Việc áp dụng thuật ngữ “Người Thổ Nhĩ Kỳ” (tiếng Anh “Turkish” – một công dân Thổ Nhĩ Kỳ) theo khí cụ của hiến pháp biệt lập so với định nghĩa dân tộc bản địa (một dân tộc Thổ – ethnic Turk trong giờ đồng hồ Anh). Mặc dù nhiên, phần lớn dân Thổ Nhĩ Kỳ là thuộc dân tộc bản địa Thổ.

Các đội thiểu số dân tộc gồm, cạnh bên các nhóm được khẳng định chính thức, Abkhazia, Albania, Ả Rập, Bosna, Chechen, Circassia, Grizia, Kabard, Kurd, Laz cùng Zaza.

Chính thuật ngữ “thiểu số” cũng vẫn tồn tại là một vấn đề nhạy cảm ở Thổ Nhĩ Kỳ, chính vì Quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ chỉ công nhận những công đồng được đề cập tới trong văn phiên bản Hiệp mong Lausanne. Các cộng đồng thiểu số tất cả Armenia,Hy Lạp, Hamshenis, vày Thái, Levant, Ossetians, Pomaks và Roma (Roma là tên gọi người Gypsy).

Cộng đồng dân tộc chưa phải Thổ lớn nhất là tín đồ Kurd, một đội nhóm dân tộc đơn lẻ tập trung sống phía đông nam. Cuộc điều tra dân thời gian 1965 cho thấy 7.1% dân sinh sử dụng giờ Kurd làm ngôn ngữ chính cùng số tín đồ biết giờ này chỉ chiếm 12.7% tổng dân số, nhưng có khá nhiều người Kurd nói tiếng Thổ Nhĩ Kỳ. Theo CIA fact book <6>, 20% dân số được mong tính thuộc dân tộc Kurd. Mặc dù nhiên, không tồn tại những nhỏ số đúng đắn về số lượng người Kurd.

Vì Tây Âu ngày càng có khá nhiều nhu ước về lực lượng lao động trong khoảng từ 1960 đến 1980 các công dân Thổ Nhĩ Kỳ đang di cư thanh lịch Tây Đức, Hà Lan, Pháp và những nước Tây Âu khác, chế tác thành một lực lượng đáng kể fan Thổ ở nước ngoài.

Giáo dục

Giáo dục là phải và miễn phí từ 7 đến 15 tuổi. Có khoảng 820 viện giáo dục và đào tạo bậc cao gồm những trường đại học, với tổng cộng sinh viên khoảng tầm hơn 1 triệu người. 15 trường đh chính nằm ở vị trí Istanbul cùng Ankara. Giáo dục cấp ba (đại học và cao đẳng) thuộc trách nhiệm của Ủy ban giáo dục Cấp cao, với được cơ quan chính phủ cấp ngân sách.

Từ năm 1998 những trường đh được trao quyền tự chủ rộng lớn hơn và được khích lệ tìm kiếm thêm ngân quỹ từ phía bên ngoài thông qua chuyển động hợp tác với các ngành công nghiệp.

Có khoảng chừng 85 ngôi trường Đại học ở Thổ Nhĩ Kỳ. Bao gồm hai thứ hạng trường chính, trường đơn vị nước và bốn thục. Những trường đại học nhà nước lấy ngân sách học phí rất phải chăng còn ngôi trường tư bao gồm mức ngân sách học phí rất mắc đỏ, hoàn toàn có thể lên tới $15 000 hay thậm chí còn cao hơn. Tổng năng lượng các trường đh Thổ Nhĩ Kỳ là 300.000. Một vài trường tất cả mức tiêu chuẩn cao sánh ngang với những trường tốt nhất có thể trên vắt giới, trong những lúc đó hồ hết trường không giống chỉ đạt tới mức trung bình vị thiếu ngân sách chi tiêu hoạt động.

Tuy nhiên, những sinh viên đại học là 1 trong thiểu số được ưu tiên sinh hoạt Thổ Nhĩ Kỳ. Các trường hỗ trợ các khóa đào tạo và giảng dạy từ 2 cho 4 năm cho những sinh viên mới nhập trường. Đối với các sinh viên vẫn ra trường, thường thì họ tới trường thêm hai năm nữa, theo kiểu thường trông thấy trên nuốm giới.

Ủy ban phân tích Khoa học và Kỹ thuật Thổ Nhĩ Kỳ điều phối các chuyển động nghiên cứu vãn và cải cách và phát triển cơ bạn dạng cũng như ứng dụng. Có 64 viện và những tổ chức nghiên cứu. đông đảo mặt mạnh của cơ quan tiền này là nông nghiệp, lâm nghiệp, y tế, công nghiệ sinh học, kỹ thuật phân tử nhân, khoáng chất, vật dụng liệu, IT và quốc phòng.

Văn hoá

Thổ Nhĩ Kỳ bao gồm một nền văn hóa truyền thống rất đa dạng chủng loại bắt nguồn từ rất nhiều yếu tố của Đế chế Ottoman, Châu Âu, với các truyền thống lịch sử Hồi giáo. Do Thổ Nhĩ Kỳ đã đổi khác thành công xuất phát từ 1 nhà nước tôn giáo thời Đế chế Ottoman để biến hóa một non sông hiện đại với cùng 1 sự tách biệt rất ví dụ giữa bên nước và tôn giáo, phải sự tự do thoải mái thể hiện nghệ thuật được kính trọng rõ rệt.

Trong những năm đầu của nền cộng hoà, cơ quan chỉ đạo của chính phủ đã đầu tư nhiều khoản tài nguyên vào nghệ thuật, như hội hoạ, điêu khắc với kiến trúc cũng như nhiều ngành khác. Điều này được thực hiện nhờ vào cả quá trình văn minh hóa cùng việc sáng chế một bạn dạng sắc văn hóa riêng. Bây chừ kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ đã cách tân và phát triển tới nấc đủ đảm bảo an toàn cho sự tự do sáng chế nghệ thuật của nghệ sĩ.

Vì các yếu tố lịch sử hào hùng còn đóng vai trò quan trọng trong bài toán xác định bản sắc Thổ Nhĩ Kỳ, văn hóa Thổ Nhĩ Kỳ là 1 trong những sự tổng đúng theo đáng chăm chú giữa các nỗ lực rõ rệt nhằm mục đích trở thành “hiện đại” với tây phương Hoá, cộng với sự cảm giác cần thiết yêu cầu giữ lại truyền thống lịch sử tôn giáo và những giá trị định kỳ sử.

Tôn giáo

Trên danh nghĩa, 99% số lượng dân sinh theo Hồi giáo. Đa số nằm trong phái Hồi giáo Sunni. Khoảng tầm 15-20% dân số là tín đồ Hồi giáo Alevi. Cũng có một thiểu số Twelver Shi’a nhưng bao gồm vai trò hơi quan trọng, nhiều phần họ là nhỏ cháu bạn Azeri. 1% dân sinh còn lại, đa phần là người Thiên chúa giáo (Hy Lạp chính thống, Tòa thánh Armenia (Gregoria), chính thống Syriac, Molokans, đạo gia tô và Tin lành), vày Thái, Bahá’ís với Yezidis.

Không giống các nước có cộng đồng Hồi giáo đa số khác, nghỉ ngơi Thổ Nhĩ Kỳ từ lâu đã có truyền thống tách biệt giữa tôn giáo cùng quốc gia. Thậm chí nhà nước ko có bất kỳ hành động/hay khích lệ tôn giáo, nhà nước thống kê giám sát tích cực những nghành tôn giáo. Hiến pháp cấm phân biệt giữa những tôn giáo và thực hiện điều này rất chặt chẽ.

Hiến pháp Thổ Nhĩ Kỳ công nhận thoải mái tôn giáo cho những cá nhân, và các cộng đồng tôn giáo nằm dưới sự đảm bảo của nhà nước, tuy nhiên hiến pháp cũng phép tắc rõ rằng tôn giáo ko được can thiệp vào quá trình chính trị, ví dụ trải qua cách thành lập một đảng phái tôn giáo. Không đảng phái nào được tuyên ba rằng mình được hình thành để thay mặt đại diện cho một niềm tin tôn giáo. Mặc dù nhiên, rất nhiều sự mẫn cảm tôn giáo nói tầm thường thường được thể hiện trải qua các đảng bảo thủ.

Trường đạo bao gồm của Hồi giáo Sunni Hanafite phần lớn được công ty nước tổ chức thông qua Diyanet İşleri Başkanlığı (Bộ những vấn đề tôn giáo). Diyanet là cơ cấu chính của Hồi giáo được ra đời sau khi Ulama và Seyh-ul-Islam của chính sách cũ bị bến bãi bỏ.

Vì thế, họ điều hành và kiểm soát mọi thánh mặt đường Hồi giáo và các tu sĩ. Những thầy tế được huấn luyện và giảng dạy trong Imam Hatip school cùng trên kim chỉ nan nó ở trong sở quản lý các ngôi trường đại học. Sở này cỗ vũ Hồi giáo Sunni cùng được phép chuyển ra những phán quyết (Fatwa) về các vấn đề Hồi giáo. Một số trong những người Hồi giáo Alevi chỉ trích sở này vì chưng không ủng hộ đức tin của họ.

Thượng phụ Constantinople (Thượng phụ chủ yếu thống, Patrik) thống trị Nhà thờ thiết yếu thống Hy Lạp làm việc Thổ Nhĩ Kỳ và vận động như một lãnh đạo tinh thần đối với mọi thánh địa chính thống bên trên khắp cố giới, Armenia Patrik (Nhà cúng Armenia), vào khi cộng đồng Do Thái được lãnh đạo vày Hahambasi, Lãnh tụ vị Thái sống Thổ Nhĩ Kỳ, tất cả đều đóng trụ thường trực Istanbul. Dân vì Thái sinh hoạt Thổ Nhĩ Kỳ là một trong những xã hội Do Thái lớn nhất và táo bạo nhất bên ngoài Israel.